Sondaj, yeraltını görmenin en doğrudan yoludur; ancak her sondaj aynı işi yapmaz. Yöntem, alınacak numunenin türüne, hedef derinliğe, zemin koşullarına ve projenin amacına göre seçilir. Bu yazıda sahada en sık kullandığımız sondaj türlerini ve hangi projede hangisinin uygun olduğunu anlatıyoruz.
Karotlu sondaj
Dönen bir karotiyer ile zemin veya kayadan silindirik, bozulmamış numune (karot) alınır. Tabaka sınırları, kaya kalitesi (RQD) ve süreksizlikler doğrudan gözlenir; karotlar laboratuvarda dayanım ve deformasyon deneylerine alınır. Yapı ruhsatı için zemin etüdünde, baraj, tünel ve metro projelerinde esas yöntemdir. Ayrıntılar için karotlu sondaj sayfamıza bakın.
Burgulu (auger) sondaj
Helisel burgu ile hızlı ilerleme sağlar; numune örselenmiştir. Sığ derinliklerde zemin türünü belirlemek, yeraltı suyu seviyesini görmek veya çevresel örnekleme yapmak için ekonomiktir. Kaya ve çakıllı zeminlerde ilerleyemez.
Rotari (çamurlu) sondaj
Sondaj çamuru dolaşımıyla kesilen malzeme yukarı taşınır; büyük çaplı ve derin kuyular için uygundur. Su kuyusu açımı, jeotermal araştırma ve derin araştırma sondajlarında kullanılır.
Hidrojeolojik sondaj
Yeraltı suyunun yeri, seviyesi, verimi ve kalitesi araştırılır; kuyu teçhiz edilir, pompaj testleri yapılır. İçme suyu, sulama, sanayi suyu ve inşaat susuzlaştırma projelerinde uygulanır. Hidrojeolojik sondaj hizmetimizi inceleyin.
Çevresel sondaj
Kirlenmiş sahalarda toprak ve yeraltı suyu örneklemesi için çapraz kirlenmeyi önleyen özel protokollerle yapılır; izleme kuyuları kurulur. Akaryakıt istasyonları, sanayi tesisleri ve dönüşüm alanlarında ÇED ve saha değerlendirme süreçlerinde zorunludur. Bkz. çevresel sondaj.
Hangi projede hangi sondaj?
| Proje türü | Uygun yöntem | Neden |
|---|---|---|
| Konut, ticari bina (yapı ruhsatı) | Karotlu sondaj + SPT | Bozulmamış numune ve yönetmelik şartı |
| Sanayi tesisi, tank sahası | Karotlu sondaj + CPT / presiyometre | Ağır yükler için deformasyon parametreleri |
| Su temini, sulama | Hidrojeolojik (rotari) sondaj | Kuyu teçhizi ve pompaj testi |
| Akaryakıt istasyonu, eski fabrika | Çevresel sondaj + izleme kuyusu | Kirlilik örneklemesi |
| Yol, demiryolu, boru hattı | Karotlu + burgulu kombinasyonu | Güzergâh boyunca hızlı ve ekonomik profil |
Projeniz için doğru yöntemi birlikte belirleyelim: teklif isteyin.